Op de sokkel: Jos van Son

Op de sokkel: Jos van Son

Jos van Son is een goalgetter uit lang vervlogen tijden. Maar vergeten is hij allerminst. Met 173 doelpunten staat hij tweede op de lijst van clubtopscorers aller tijden. Eeuwige roem vergaarde hij door zijn allesbeslissende treffer in de kampioenswedstrijd tegen Go-Ahead in 1916. En natuurlijk prijkt zijn naam op de sokkel van het standbeeld van Jan van Roessel. Vandaag (31 mei) 128 jaar geleden kwam Jos ter wereld. 

Dit is een verhaal uit het Tricolores Magazine van april 2021. Met dank aan het boek Kampioenen ’14-’18, voetbal in Neutraal Nederland.

Met een beetje fantasie zou je in Jos van Son een verre voorvader kunnen zien van Fran Sol. Natuurlijk was hij dat niet, maar de vergelijking gaat verder dan hun zonnige achternaam. Beiden waren spits (of ‘midvoor’ zoals dat vroeger heette), beiden waren razend populair. En vooral: beiden hadden een neusje voor de goal. Het precieze aantal wedstrijden van Jos is niet meer te achterhalen, maar zijn doelpunten wel: 173 om precies te zijn. Alleen Piet de Jong wist met 215 treffers vaker het doel te vinden namens Willem II.

Rat Verlegh
Jos wordt in 1893 geboren als jongste in een gezin van zeven kinderen. Op zijn vijfde slaat het noodlot toe als zijn vader, smid van beroep, overlijdt. De kleine Jos verhuist van ’t Goirke naar het internaat van de fraters in Goirle, waar hij zijn eerste balletje trapt met Piet en Harry van Beurden, telgen uit een bekend Willem II-geslacht. Zeven jaar later verkast het gezin Van Son naar Breda. De 12-jarige Jos – door familie en vrienden meestal Sjef genoemd – voetbalt in het Wilhelminapark onder andere met de latere NAC-legende Rat Verlegh. Via het schoolelftal van de HBS belandt hij bij NOAD (één van de voorlopers van NAC), waar hij op 16-jarige leeftijd debuteert. Tijdens wedstrijden tegen Willem II maakt Jos indruk: meerdere keren proberen Willem II’ers hem over te halen in Tilburg te komen voetballen, maar steeds slaat hij die verzoeken af. Als het gezin Van Son enkele jaren later terugkeert naar Tilburg, gaat de dan 18-jarige Jos alsnog overstag. De vriendschap met de broers Van Beurden geeft de doorslag. Samen met zijn broer Toon vormt hij jarenlang een gevreesd spitsenduo.

Borrels
Van Son speelt van 1912 tot 1930 in de hoofdmacht van Willem II en bouwt een indrukwekkende erelijst op. Hij wint in 1916 de landstitel, wordt vijfmaal zuidelijk kampioen en wint driemaal de Zilveren Bal (een prestigieus bekertoernooi). Zijn winnende doelpunt in de met 0-1 gewonnen kampioenswedstrijd tegen Go-Ahead in Deventer bezorgt hem letterlijk eeuwige roem. Tweemaal maakt Jos een kort uitstapje: in 1917 speelt hij bij Sparta als hij in Rotterdam als kantoorbediende aan de slag gaat, en in 1920 speelt hij korte tijd bij Royal Antwerp FC. Steeds keert hij terug naar de ‘Nationalen’, zoals de bijnaam van Willem II in die tijd luidt. 

Jos van Son, onderste rij, tweede van links.

Jos is een grootheid in zijn tijd. Al op jonge leeftijd wordt hij gevraagd voor diverse vertegenwoordigende elftallen en liefst zestien jaar lang is hij trouw speler van het Zuid-Nederlands elftal. Eenmaal speelt hij in Oranje. De dan 30-jarige midvoor debuteert op 25 november 1923 in een vriendschappelijk duel tegen Zwitserland (4-1). Van Son speelt de volle negentig minuten, maar scoort niet. Bij dat ene optreden blijft het; waarschijnlijk heeft een relletje om een paar borrels Jos doen besluiten om daarna voor de eer te bedanken. Hij was niet het type om in het gelid te lopen bij het strakke regime van het Nederlands elftal.

Erelid
Ondertussen bouwt Jos aan zijn maatschappelijke carrière. Nadat hij in 1920 trouwt met de Tilburgse Maria Donders richt hij een verzekeringskantoor op, Van Son Assurantiën, aan de Markt 27 in Tilburg. Als bekende voetballer van Willem II en met zijn gevoel voor commercie weet hij een eerste klantenkring op te bouwen. De oudste zoon van Jos en Maria, Louis van Son, schopt het tot staatssecretaris van Economische Zaken in de kabinetten van 1966 tot 1971. Hun andere zoon, Jos, zet het verzekeringskantoor voort, dat later weer wordt overgenomen door kleinzoon Peter van Son. ‘In de jaren tachtig ben ik sponsor geworden bij Willem II. Als kleinzoon van Jos van Son was dat mijn morele plicht.’

Ook als bestuurder heeft Jos zijn sporen verdiend. In 1915 wordt hij op 22-jarige leeftijd bestuurslid van Willem II en dat blijft hij tot 1935. Zijn enorme staat van dienst voor de club levert hem het erelidmaatschap op. Tot 1953 blijft hij de Tricolores als adviseur trouw, totdat een ernstige hartziekte hem dwingt om het rustiger aan te doen. Jos overlijdt in 1956 op 63-jarige leeftijd in het St.-Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg. 

-

Laatste nieuws